Papież zarzucił to Polakom. Padły mocne słowa.

Hits: 231

Papież Franciszek zakończył swoją czterodniową pielgrzymkę po Estonii, Łotwie i Litwie. Jak podkreślił w swojej katechezie kraje te są “duchowo i historycznie związane z Polską”. Podczas podróży z Tallina Franciszek powiedział dziennikarzom, że Litwa “powinna być pomostem między Wschodem a Zachodem”. Wspomniał również o tragicznych wydarzeniach na Litwie, w których swój udział mieli m.in. Polacy. Słowa mogły niektórych zaboleć, gdyż papież, wśród ciemiężycieli Litwy, dostrzegł Polaków. Wymienił nas w jednym rzędzie z Niemcami oraz – co podkreślił oddzielnie – z nazistami.

 

 

Papież Franciszek odwiedził Litwę, Łotwę i Estonię z okazji stulecia istnienia republik. Podczas audiencji generalnej zwrócił się do Polaków. –Dziękuję wszystkim, którzy towarzyszyli mi w modlitwie podczas mojej podróży. Zachowując w sercu doświadczenie tej wizyty w krajach historycznie i duchowo związanych z Polską, zawierzam Matce Miłosierdzia z Ostrej Bramy was, wasze rodziny i waszą Ojczyznę – powiedział Franciszek.

Przypomniał również, że sto lat istnienia do połowy upłynęło “pod jarzmem okupacji, najpierw nazistowskiej, a potem sowieckiej”. – To narody, które bardzo cierpiały i dlatego Pan patrzył na nie z upodobaniem – stwierdził.

Z kolei dzień wcześniej, w drodze powrotnej z Tallina, odpowiedział dziennikarzom na pytania związane z jego odwiedzinami na Litwie. Papież podkreślał, że kraj ten jest częścią Zachodu oraz wiele zrobił by wstąpić do Unii Europejskiej. – Natychmiast odrobiliście wszystkie lekcje, nie było to łatwe – wyjaśnił. Wspomniał również o przystąpieniu Litwy do NATO. 

Franciszek przywołał również bolesne wydarzenia w dziejach Litwy. – Kiedy pomyśli się o Wschodzie, jest tam wasza trudna historia. Ale część tej tragicznej historii przyszła z Zachodu, od Niemców, od Polaków, ale przede wszystkim od nazizmu – stwierdził papież.

Franciszek nie sprecyzował, jakie momenty z udziałem Polaków miał na myśli, ale możliwe, że odniósł się do zbrodni w Dubinkach. 23 czerwca 1944 roku 5. Wileńska Brygada AK, której dowódcą był mjr Zygmunt Szendzielarz ps. Łupaszko, dokonała ataku na wieś w wyniku, którego zamordowano od 21 do 27 mieszkańców – w tym kobiet i dzieci. Według niektórych historyków rozkaz wydał sam Łupaszko. Miał to być odwet na Litwinach za wymordowanie przez litewski oddział Schutzmannschaft 38 mieszkańców Glinciszek. Masakra ta miała miejsce zaledwie trzy dni wcześniej.

Dubinki zaatakowano, ponieważ to właśnie tam mieszkały rodziny policjantów, którzy dokonali mordu w Glinciszkach. Niemniej Paweł Rokicki z IPN określił czyn brygady Łupaszki jako zbrodnię wojenną. W swojej książce “Glinciszki i Dubinki. Zbrodnie wojenne na Wileńszczyźnie” przypomniał także, że w sumie od 22 do 30 czerwca w wyniku działań 5. Wileńskiej Brygada zginęło 81 osób narodowości litewskiej. Większą część stanowili cywile, również małe dzieci.

Z drugiej strony masowych mordów dokonywali kolaborujący z nazistami Litwini. Miejscem kaźni Polaków była m.in. miejscowość Ponary. W latach 1941–1944 zamordowano tam ok. 100 tys. osób, w tym blisko 20 tys. Polaków. Na liście ofiar znaleźli się żołnierze AK oraz przedstawiciele inteligencji wileńskiej. Ludobójstwo to nosi nazwę zbrodni w Ponarach.

Cieniem na stosunkach polsko-litewskich kładą się wydarzenia jeszcze sprzed II wojny światowej. Chodzi o tzw. bunt Żeligowskiego z 1920 roku, czyli upozorowaną na niesubordynację operację wojskową przeprowadzoną na rozkaz marszałka Józefa Piłsudskiego. Gen. Lucjan Żelichowski, stojący na czele „zbuntowanej” dywizji, zajął wtedy Wileńszczyznę i proklamował powstanie Litwy Środkowej, która następnie przyłączyła się do Polski.

W rezultacie niemal przez cały okres międzywojnia relacje Polski i Litwy były wrogie. Oba państwa nie utrzymywały stosunków dyplomatycznych aż do 1938 roku, kiedy to rząd polski wystosował ultimatum i wymusił na władzach litewskich normalizację wzajemnych relacji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *